piątek, 30 października 2026

,,Mora" Ewa Przydryga


 Dwadzieścia lat temu ośmioletnia Lola była świadkiem czegoś, co na zawsze zmieniło jej życie. To właśnie wtedy zginął jej brat w podejrzanych okolicznościach. Teraz po latach, w równie dziwny sposób ginie Emi - ówczesna dziewczyna brata Loli. To nie może być przypadek. Przeszłość ożyła, ale komuś bardzo zależy na tym aby nikt nie dowiedział się co dokładnie wydarzyło się w torpedowni.

,,Mora" to nie do końca kryminał i nie do końca thriller, chociaż ma wiele ich cech. Tej książce chyba najbliżej do mrocznej opowieści, gdzie przeszłość miesza się z teraźniejszością, a stare błędy nagle zaczynają uwierać by następnie wywołać lawinę zdarzeń. Akcent mocno położony jest nie na tym kto i jak zabił, ale dlaczego? A nawet to dlaczego nie jest proste. To gęsta plątanina młodzieńczych błędów, psychologicznej manipulacji, zazdrości oraz tłumionych frustracji. Aby poznać prawdę trzeba przebić się przez mur milczenia grupy, która kiedyś się przyjaźniła a dziś łączy ją tylko straszna tajemnica.

Podobało mi się, że nic w tej powieści nie jest jednoznaczne. Czuć, że każdy coś ukrywa ale też ma pokręconą teraźniejszość, która wynika z przeszłości.  Bohaterzy muszą poradzić sobie z rozpadającymi się więziami rodzinnymi, swoimi osobistymi problemami ale też wiedzą, że rozwiązanie zagadek przeszłości może być kojące. Bo to czego nigdy nie powiedziano rezonuje, odbija się w codzienności, zostawia pustkę. Ale nie byłoby elementów thrillera gdyby nie pojawiło się też poczucie zagrożenia i bardzo realne niebezpieczeństwo, z którym trzeba staną twarzą w twarz. Chyba nigdy gdyńskie wybrzeże nie było tak mroczne. 


Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Filia!

wtorek, 27 października 2026

,,Sztokholm. Miasto, które tętni ciszą" Katarzyna Tubylewicz


 Seria ,,Podróż Nieoczywista" kolejny raz pokazuje nam bardzo intymny, subiektywny portret miasta. Tym razem bohaterem staje się Sztokholm. Jego obraz maluje nie gwar stolicy, nie wielkie muzea, nie centralne place czy miejsca, które powinno się zobaczyć. Patrzymy na to miasto oczami Katarzyny Tubylewicz, Polski która przybyła tam ponad dwadzieścia lat temu i która zbudowała sobie swój własny Sztokholm, odległy od turystycznego centrum.

Jej centrum jest bardziej kameralny, intymny ale mówiący wiele o tym jakie jest to miasto ale także jacy są jego mieszkańcy. To obraz pełen zaskakujących parków, nieoczywistych muzeów, schowanych gdzieś między uliczkami, pięknych willi na przedmieściach ale i dzielnic, których już nie ma bo zostały zburzone w imię postępu i nowoczesności. To właśnie miasto pokazuje fałsz pozornej otwartości Szwedów i ich tolerancji. Bo tylko tam dużo o czyjejś tożsamości może mówić dzielnica, z której się pochodzi lub mieszka. Pozorna integracja a jednak podziały na dzielnice bogate, prestiżowe ale i te w które lepiej się nie zapuszczać bo tam mieszkają imigranci. Ale to także bogactwo schowane za fasadą podmiejskiej klasycznej willi, gdzie za sąsiadów można mieć rodzinę królewską. Miasto sprzeczności, które bardzo stara się te sprzeczności schować, uciszyć, pokryć ciszą i pozornym spokojem.

Książka ,,Sztokholm. Miasto, które tętni ciszą" została napisana w 2017 roku tuż po zamachach. I czuć w niej niepokój czy ten skandynawski raj przetrwa, czy harmonię uda się ocalić. Przyznam, że czytając miałam ochotę na ciąg dalszy. Chciałabym zobaczyć, przeczytać, usłyszeć co się zmieniło po tych prawie dziesięciu latach. Jak zmienił się Sztokholm po pandemii, kolejnych kryzysach? Sama Tubylewicz rozpaliła tą ciekawość sugerując, że tutaj pod płaszczykiem spokoju, zachodzą dynamiczne zmiany, które przeobrażają stolicę Szwecji. Że ta cisza jest tylko przykrywką, zasłaniającą nieustanny proces przekształceń. Dzięki pięknym fotografią syna autorki widzimy Sztokholm A.D.2017, który zachęca do odwiedzin i sprawdzenia jaki jest współcześnie, w drugiej połowie drugiej dekady XXI wieku.

poniedziałek, 26 października 2026

,,Młócka" Marek Szymaniak

 

Pewnie każdy kto choć trochę interesuje się rynkiem pracy zwrócił uwagę na niepokojące artykuły, które przewijają się co pewien czas. Kolejne zwolnienia, a w branży korporacyjnej zagrożenie, że sztuczna inteligencja zabierze pracę i pozbawi stanowisk tysiące. Niektóre z tych rzeczy już się dzieją. Automatyzacja i wykorzystywanie robotów, algorytmów czy modeli z wykorzystaniem sztucznej inteligencji stało się codziennością. Dodatkowo pandemia bardzo mocno zmieniła model zachowań. Powszechniejsza stała się praca zdalna czy zdalne monitorowanie wykonywanych obowiązków. Pojawiły się nowe zawody, nowe możliwości i nowe zagrożenia. Wydawać by się mogło, że największe zmiany zachodzą tylko w pracy biurowej. Nic bardziej mylnego. Praca zmienia się w każdym obszarze i czasem nawet nie zauważa się, że przyszłość już nadeszła.

Marek Szymaniak to autor mocnego reportażu ,,Urobieni" o patologiach polskiego rynku pracy. Tym razem sięga po kolejny temat, obok którego nie da się przejść obojętnie: zmian na rynku prace w związku z automatyzacją, większym wykorzystaniem narzędzi zdalnych czy robotów. To nie tylko opowieść o programikach śledzących co pracownik robi na służbowym komputerze i mierzących aktywność (co przeżyłam) ale pokazuje także że te rozwiązania pojawiają się w branżach odległych od korpo jak na przykład transport. Coraz więcej kierowców jest monitorowanych w trakcie jazdy, sprawdza się czy jadą z odpowiednią prędkością, są w tym miejscu gdzie powinni, wykorzystują przysługujące przerwy. W teorii brzmi nieźle ale jak wszystko taki nadzór ma też swoje ciemne strony i generuje stres, konflikty czy koszty. Ale najważniejsza: dehumanizuje. Gubi się decyzyjność, poczucie własnej wartości, człowiek staje się trybikiem podporządkowanym algorytmom i schematom.

Kierowcy to zaledwie jeden z bardziej jaskrawych przykładów przywołanych w reportażu. Jednak Szymaniak zagląda wszędzie. Mówi o dzieciach-influencerach, o robotach na budowie, o korporacjach. Pokazuje jak szybko mogą przebiegać zmiany i snuje przypuszczenia kto może być ich ofiarą. Porusza też temat teoretycznego skrócenia czasu pracy w tygodniu ale jak zawsze okazuje się, że przy tej koncepcji jest potężna gwiazdka bo taki system, z oczywistych względów, nie będzie dotyczył wszystkich.

,,Młócka" to reportaż ważny. Jest wstępem do rozmowy, do zastanowienia się. Pokazuje, że przyszłość już nadeszła chociaż jeszcze nie w pełni. Nadal możemy zatrzymać pewne procesy, albo przynajmniej zmienić ich charakter. Współpraca ludzi i robotów/algorytmów jest możliwa. Jednak trzeba pamiętać by nie zgubić wrażliwości. Czy uważam, że niektóre przykłady są przejaskrawione? Tak, ale to dobrze. Bo czasem trzeba pokazać problem jako większy niż jest rzeczywiście aby móc w porę interweniować.

niedziela, 25 października 2026

,,Ostatni spacer" Aldona Szostak


Nowika ma dziewiętnaście lat. Tuż przed nią matura. Jednak jej życie znacznie odbiega od przyjętej normy. Zdolna, inteligentna dziewczyna skrywa wiele sekretów. Toksyczne relacje rodzinne to zaledwie czubek góry lodowej. To czego nie widać jest mroczniejsze, bardziej przerażająca, znacznie bardziej niebezpieczne. Dziewczyna nie jest beztroską maturzystką. Wplątała się w ryzykowny romans ze starszym mężczyznom ale również tkwi w samym środku przestępczego interesu, który działa w jednym z popularnych sopockich klubów. Przemoc, seks i narkotyki to dla niej codzienność. Jednak gdy spróbuje z tym zerwać okaże się, że była to droga bez powrotu.

Już we wstępie autorka, żona zmarłego dziennikarza śledczego Janusza Szostaka, wspomina, że książka ta inspirowana jest autentycznymi wydarzeniami i autentyczną sprawą w jaką zaangażowany był mocno jej mąż. Przyznaję, że próbowałam szukać w internecie i pojawiała mi się tylko jedna, bardzo medialna i co roku powracająca sprawa zaginięcia Iwony Wieczorek. Nie wiem, czy dokładnie o tą sprawę chodzi i nie chcę tego sugerować ale nie da się uciec od skojarzeń. Bo ,,Ostatni spacer" to wprawdzie krótka powieść ale pełna dramatyzmu, dosadności i reporterskiego zacięcia. Przestawia historię młodej dziewczyny z patologicznego domu, która wplątała się w coś co ją przerasta i czego nie da się zakończyć. Mocna, dosadna, bardzo obrazowa pokazuje ciemną stronę Sopotu, tam gdzie rządzi pieniądz, gdzie każda nawet najgorsza fantazja może się spełnić ale zawsze ktoś ponosi niewyobrażalny koszt. Gdzie narkotyki są na wyciągnięcie ręki a deprawacją jest oczywistością.

,,Ostatni spacer" to nie tylko niezły kryminał, który trzyma w napięciu od pierwszych stron. To też powieść o młodzieńczych błędach, naiwności, że da się oszukać świat i cenie jaką przyjdzie zapłacić gdy osunie się grunt spod nóg. Tutaj od początku czuć, że marzenia są tylko mrzonkami, które rozwieją się wtedy gdy uwierzymy, że da się jej zrealizować. Surowa forma podkreśla surowość treści, jej bezlitosność. Nie ma tutaj ładnych obrazów, romantyczności nadmorskiego krajobrazu, jest zło w najczystszej postaci, bezwzględności, brud, zepsucie. Bagno, które coraz bardziej każdego wciąga. Ta powieść to trochę przestroga, trochę szansa, że będzie krokiem by rozwiązać prawdziwą tajemnicę. 

 

Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Luna!

czwartek, 22 października 2026

,,Ty pieronie! Biografia Franciszka Pieczki" Magda Jaros

 


Zaryzykuję stwierdzenie, że w całej polskiej kinematografii, ba nawet popkulturze, nie ma drugiej postaci, która cieszyłaby się tak ciepłymi i pozytywnymi skojarzeniami jak Franciszek Pieczka. Każdy z nas wychował się w jego cieniu. I nie ważne czy był to lato z powtórkami ,,Czterech pancernych", czy ,,Quo Vadis" oglądane w szkole czy niedzielne wieczory z ,,Ranczem". Może gdzieś po drodze były też inne filmy jak ,,Żywot Mateusza", ,,Austeria" czy nawet zapomniana już komedia ,,Sprawa się rypła". Franciszek Pieczka był zawsze obok nas, bawił, wzruszał, patrzyliśmy na świat poprzez jego wrażliwość ale czy właściwie cokolwiek o nim wiedzieliśmy?

Okazuje się, że napisanie biografii kogoś takiego jak Pieczka nie jest łatwe. To nie jest bohater skandali, w żadnym momencie jego kariera nie zachwiała się bo powiedział coś nie tak. Nie dzielił się swoim życiem na prawo i lewo. Właściwie poza podstawowymi faktami niewiele wiadomo o jego prywatności. Mocno ją chronił. Ale wynikało to także z tego kim był. Z jego śląskiego, solidnego charakteru oraz podejścia do zawodu, który wykonywał. Książka Magdy Jaros próbuje pokazać obraz Franciszka Pieczki właśnie z perspektywy pracy, poprzez analizę jego najważniejszych ról zarówno teatralnych jak i filmowych. Z analizy wyłania się człowiek skromny, sumienny, z ogromnym etosem pracy ale równocześnie wrażliwy i potrafiący tą wrażliwość przekazać. Postać poważna ale umiejąca żartować. Aktor, którego nie wciągnął wir sławy, imprez czy brylowania. Ceniący sobie rodzinę i spokój. Autorka rozmawia z ludźmi, którzy przez dziesięciolecia byli obok i którzy z nim współpracowali. To właśnie z ich opowieści wyłania się ciepła, pełna uroku i humoru opowieść o człowieku, który sam o sobie niewiele mówił.

Może to nie jest biografia na jaką się czeka. Bo nudna, bez skandali, bez mrocznych sekretów czy trupów pochowanych w szafie. Ale jednak to biografia pokazująca obraz człowieka silnego, mądrego, dobrego, skromnego, który nie musi udawać. Nie musi zabiegać. Zna swoją wartość, wie co się od niego oczekuje i który znalazł szczęście w prostym życie. Czytałam i trochę zazdrościłam. Bo dzisiejszy świat wymaga pędu, wymaga walki, zabiegania o uwagę. A Franciszek Pieczka był tego dokładnym przeciwieństwem a i tak po jego śmierci płakała cała Polska. Udowadniał swoją pracą, że solidność i wrażliwość mają sens.

poniedziałek, 19 października 2026

,,Grzeczni już byliśmy" Clare Pooley

 

Tytuł oryginału: How to Age Disgracefully

Dafne właśnie świętuje swoje siedemdziesiąte urodziny. Chociaż świętuje to za duże słowo. Ona uświadamia sobie, że ma 70 lat. Kilkanaście lat wcześniej sama skazała się na zamknięcie w mieszkaniu i samotność. Jednak teraz postanowiła coś zmienić. Najwyższy czas wyjść do ludzi i zawrzeć nowe znajomości. Przypadkowo trafia do pobliskiego domu kultury i poznaje seniorów, którzy mocno wymykają się stereotypom. Idealnie, bo Dafne też nie jest zwyczajna, tak jak sekret, który skrywa. Gdy jeszcze dojdzie walka o przetrwanie domu kultury i ukaranie niewiernego męża animatorki wspierającej seniorów, będzie się dziać. Jedno jest pewne, na starość nikomu nie grozi nuda.

,, Grzeczni już byliśmy " to kolejna książka, którą czytam obalająca mit spokojnej starości. Dafne przypominała mi trochę Kiriko (Dziennik zbrodni Kiriko). Podobnie jak tam, tutaj też staruszka uświadamia sobie, że trzeba coś zmienić w swoim życiu i przełamać samotność. Kiriko popełnia ,,zbrodnie" aby trafić do więzienia i mieć zapewnioną opiekę. Ale, że jest dosyć pechowym zbrodniarzem to zamiast tego znajduje przyjaciół. Podobnie jest z Dafne. Tylko, że ona coś mrocznego ukrywa. Wszystko co dzieje się wokół domu kultury pokazuje, że daleko jej do statecznej staruszki, robiącej szaliki na drutach. Dafne ma siłę, zdecydowanie i wyjątkowy umysł analityczny. A każdy kto zadrze z nią, lub jej nowymi, nie oczywistymi przyjaciółmi nie może spać spokojnie.

Ta książka to genialny zastrzyk pozytywnej energii. Pełna absurdalnego humoru, ciepła, pokazująca, że gdy się chce to wiek naprawdę jest tylko liczbą a różnice pokoleniowe wcale nie są nie do przeskoczenia. Rozbija na drobne mit, że na starość to tylko godność zostaje. Wręcz przeciwnie, to właśnie wtedy można robić co się chce. I że nigdy nie jest za późno by zadbać o relacje międzyludzkie.

 

Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Znak!

środa, 14 października 2026

,,Władza absolutna" David Baldacci

Tytuł oryginału: Absolute Power

 Nawet doświadczonego złodzieja da się zaskoczyć. Dla Luthera miało to być proste włamanie. Wcześniej sprawdził dom, doskonale się przygotował. Wiedział po co idzie i jak to zdobyć. Rezydencja miliardera miała być pusta. Jednak ktoś w ostatniej chwili zmienia plany. To powoduje, że Luther zostaje uwięziony w skarbcu, w sypialni, za lustrem weneckim i widzi morderstwo. Nawet nie sama brutalność aktu szokuje a bardziej to, kto jest mordercą. Bo przecież uwielbiany Prezydent USA nie może mieć aż tak mrocznego oblicza, prawda?

,,Władza absolutna" to thriller polityczny, który trzyma w napięciu od pierwszych stron. To nie jest klasyczna gra w dobrych i złych. Bo właściwie gdzie przebiega granica jeśli świadkiem jest złodziej a mordercą prezydent? To zaburzenie proporcji ujawnia szokujący obraz świata, w którym każdy może być zdolny do najbardziej szokujących zachowań byle by tylko utrzymać swoją pozycję. Ślady zbrodni, początkowo idealnie zatarte, powoli zaczynają mówić. A to wywoła lawinę zdarzeń. Nikt nie będzie bezpieczny, a oberwać rykoszetem może prawie każdy.

Dla mnie, osoby, która wychowała się na thrillerach Johna Grishama i czytała go od wczesnych lat dwutysięcznych, ta powieść ma dodatkowy smaczek, bo rozgrywa się w latach 90tych. I ten klimat doskonale czuć. Nowe technologie dopiero raczkują, nadal najważniejszy jest spryt i zdolność logicznego myślenia. I właśnie to jest najmocniejszą bronią przeciwko spiskowi sięgającemu samych szczytów władzy. Nawet idea prezydenta-mordercy doskonale wpisuje się klimat końcówki wieku, gdy rozpadały się ideały a śledczy byli silni, zdeterminowani i nieulegający naciskom.

Thriller Baldacciego czyta się rewelacyjnie. Mocna powieść ze świetnie rozplanowaną akcję, gdzie nie da się przewidzieć kolejnego ruchu. Pełna napięcia ale równocześnie udowadniająca że władza deprawuje najbardziej i zagłusza jakiekolwiek wyrzuty sumienia. 


Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu MUZA S.A.!

poniedziałek, 12 października 2026

,,Układ" Elle Kennedy

 

Tytuł oryginału: The Deal

On jest gwiazdą uniwersyteckiej drużyny hokejowej, który osiąga wszystko co sobie zaplanuje. No może prawie wszystko, bo okazuje się, że zaliczenie z filozofii jest chwilowo poza jego możliwościami. Ona  wrażliwa studentka skupiona na muzyce, której w końcu ktoś wpadł w oko. Tylko, że dla tego kogoś ona nie istnieje. Inne cele, inne środki ale okazuje się, że Garrett i Hannah mogą sobie wzajemnie pomóc. Ona będzie jego korepetytorką, on pomoże jej zwrócić uwagę tego kto budzi jej zainteresowanie. Czy coś tu może pójść nie tak? Dużo, i nawet sami zainteresowani nie zdają sobie sprawy, w co właśnie się wpakowali.

Nie będę kłamać ale po ,,Układ" sięgnęłam pod wpływem serialu. Zupełnie nie wiem, dlaczego nie czytałam tej serii jedenaście lat temu, gdy pojawiła się po raz pierwszy na polskim rynku. Wtedy ominęło mnie szaleństwo ale teraz dałam się mu porwać z pełną świadomością. Bo ,,Układ" to bardzo prosta historia. Wszyscy doskonale wiemy od pierwszych stron jak to się skończy bo udawanie kochanków szybko przestaje być udawaniem. Jest zabawnie, pikantnie i z pewnością nie brakuje bardzo wyrazistych scen. Autorka próbuje pogłębić postacie serwując im kilka traum w przeszłości, co z pewnością ma swoje plusy bo jest polem do otwarcia dyskusji i pokazanie, że przeszłość nie musi determinować przyszłości. Jednak umówmy się, że traumy są dosyć powierzchowne i bohaterowie szybko sobie z nimi radą.

Chyba największą zaletą książki jest jej lekkość. To właściwie samo się czyta. Garrett i Hannah są uroczy i zabawni w tym, że nie dostrzegają tego co pomiędzy nimi się rodzi. Jest emocjonująco, seksownie i zabawnie. Trochę jednak raził mnie język tłumaczenia. Nie mam pojęcia skąd tłumaczka wzięła niektóre zwroty. Próbowałam sobie tłumaczyć to tym, że pierwsze wydanie było w 2015 roku, czyli było mi bliżej wiekowo do bohaterów niż teraz :) ale serio, nie pamiętam, żeby ktokolwiek mówił tak jak sugeruje to książka. Może mnie coś ominęło? Albo pamięć mi szwankuje. Jednak jedenaście lat to szmat czasu!

piątek, 9 października 2026

,,Pieśń zbuntowanych serc" Thrity Umrigar

 

Tytuł oryginału: Honor, a novel

Historie o miłości to chyba jeden z najpopularniejszych motywów. Bo kto nie lubi gdy kochankowie pokonują kolejne przeciwności by na koniec móc wreszcie być razem. Tylko zapominamy, że patrzymy na to wszystko z europejskiej, zachodniej perspektywy. Dla nas różnice to drobnostka, mały kamyk, który da się przeskoczyć. Jednak nadal na świecie istnieją miejsca gdzie miłość nie ma szans, gdzie istnieją tak głębokie podziały, że zakochanie się może równocześnie oznaczać wyrok śmierci. I właśnie taką historię opowiada ,,Pieśń zbuntowanych serc".

Smita, amerykańska dziennikarka o indyjskim pochodzeniu, wraca do Indii by pomóc przyjaciółce. Przysięgała, że jej noga nigdy nie postanie w tym kraju, dlatego jest przekonana, że jej rola będzie się ograniczać do pielęgnowania przyjaciółki w chorobie. Jakież jest jej zaskoczenie, gdy ta prosi ją by przejęła jej zadania i relacjonowała proces sądowy. Ta sprawa otwiera stare rany ale równocześnie pokazuje mroczne, tragiczne oblicze Indii, kraju gdzie uprzedzenia są nadal żywe a sprawiedliwość niewiele znaczy.

,,Pieśń zbuntowanych serc" to opowieść, która trafia prosto do serca. Napisana z ogromną wrażliwością, wyczuciem i szacunkiem pokazuje najtragiczniejsze z możliwych obliczy Indii. Tutaj za pokochanie kogoś obcego można sprowadzić na siebie wyrok śmierci a nikt nawet nie kiwnie palcem w obronie. Związki między wyznawcami różnych religii są nieakceptowane i w sekundzie sprawiają, że bliscy stają się największymi wrogami. To bolesna opowieść o na trwale zakorzenionej mizoginii, uprzedzeniach i tradycji, która pozwala na samosądy. Tutaj nie istnieje sprawiedliwość, a walka o nią od samego początku skazana jest na porażkę. Jednak mimo nagromadzonych traum, ta książka nie jest przytłaczająca czy negatywna w odbiorze. Gdzieś pomiędzy przebija się światło, nadzieja, pokazująca, że nawet króciutkie chwile szczęścia mogą mieć znaczenie. Że miłość nie musi być wieczna aby zarażała także innych. Że mały gest może coś zmienić, nawet jeśli tylko u jednej osoby.

,,Pieśń zbuntowanych serc"  to poruszająca i wzruszająca opowieść. Nie da się jej czytać bez emocji. Jest pełna sprzeczności. Straszna krzywda miesza się z delikatnością i wrażliwością. Uczy, że miłość ma różne oblicza i każdego może zaskoczyć. 


Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Znak!

wtorek, 6 października 2026

,,Obłęd na krańcu świata" Julian Sancton

 

Tytuł oryginału: Madhouse at the End of the Earth: The Belgica's Journey into the Dark Antarctic Night

,,Obłęd na krańcu świata" to książka, obok której ciężko przejść obojętnie. To nie jest fikcja literacka, a oparta na solidnych podstawach próba fabularnego przedstawienia przełomowej wyprawy Belgici w stronę bieguna południowego.

Przełom XIX i XX wieku to istny boom eksploracyjny. Wyprawy badawcze wyruszały w kierunku każdej białej plamy jaka jeszcze pozostała na mapie. Afryka, Ameryka Południowa, Arktyka. Jednak było miejsce stanowiące największe wyzwanie. Kierunek  gdzie posunięcie się choćby o kilka dziesiętnych stopnia szerokości byłaby odwołana sukcesem. Biegun południowy - miejsce osnute ciemnością, lodem i tajemnicą. Przestrzeń, gdzie nie stanęła jeszcze ludzka stopa i która nie wiadomo nawet gdzie się zaczyna bo tak skutecznie bronią jej lodowe okowy. Jednak u schyłku XIX wieku znalazła się grupa śmiałków, na czele z kapitanem de Gerlachem która podjęła próbę zmierzenia się z lodem, ciemnością i dotarcia tam gdzie jeszcze nikt nie był. Wśród załogantów były osoby, których nazwiska zapisały się na zawsze w historii odkryć jak Roald Amundsen, doktor Cook czy Henryk Arctowski.

Powieść próbuje pokazać kompletny obraz wyprawy. Od prób pozyskania środków, zdobywania sponsorów, poszukiwań odpowiedniego statku i załogi. Jednak to nie te trudności są jądrem opowieści. Najważniejsze jest to co dopiero ma nastąpić gdy statek dotrze na południe i zostanie uwięziony przez lód. Wtedy zaczyna się fascynująca, a zarazem przerażająca opowieść o ludziach i tym jak otoczenie na nich oddziałuje.Na wierzch wychodzą słabości i okazuje się, że ludzka psychika jest bardziej krucha niż bylibyśmy skłonni przyznać. Wyraźnie widać jak nuda, ciemność, jednostajne otoczenie i ci sami ludzie zmienia zachowanie, odbiera po trochę człowieczeństwo i może stać się zagrożeniem. Pozornie statyczna akcja kipi emocjami. Groza nie wychodzi z zewnątrz, ona czai się wewnątrz, w głowach marynarzy, którzy mają poczucie, że brak słońca i otaczający ich lód coś im odbiera. Przygoda, która zaczęła się od żądzy sławy i sukcesów, staje się tragedią wielu osób, przytłoczonych tym, no co nikt nie mógł być przygotowany.

Nie myślałam, że ta powieść mnie tak wciągnie. Napisana z ogromnym zaangażowanie, solidnie podparta materiałem źródłowym, sprawia, że ta wyprawa zaczyna żyć. Czuć emocje: niepokój, wzajemne napięcia, strach o zdrowie, nudę i niecierpliwe oczekiwanie na wyrwanie się z arktycznej nocy. Na podstawie pozostawionych dzienników powstaje nie tyle reportaż z wyprawy, co bardziej obraz zmian psychicznych i behawioralnych. Mrok arktycznej nocy jest bezwzględny. Osłabia każdego, odbiera siłę, wolę, chęć. Dlatego ci, którzy do końca próbowali: Amundsen i Cook wydają się być herosami o nadludzkiej sile.

 Genialna powieść trzeba przeczytać, trzeba przeżyć. Odziera wyprawy badawcze z romantycznej otoczki, a pozostawia pierwotną siłę.

niedziela, 4 października 2026

,,Pałac tajemnic Agnieszka Pietrzyk

 


Barokowy pałac skrywa nie jedną tajemnicę. Kiedyś rodowa siedziba bogatej pruskiej szlachty, dziś przerobiony na mieszkania socjalne, z których jedno staje się miejscem zbrodni. To w nim zostaje zamordowane mieszkające tam rosyjskie małżeństwo a ich nastoletnia córka znika w niewyjaśnionych okolicznościach. Brak podejrzanych, brak motywu powodującą, że śledztwo tkwi w miejscu. Jednak pisarka Alicja Prus chce napisać o tym powieść. Przybywa na miejsce by poznać pozostałych mieszkańców i zrozumieć do dokładnie wydarzyło się w starym pałacu.

,,Pałac tajemnic" już od pierwszych stron nasuwa skojarzenia z klasycznymi kryminałami jak na przykład ,,Morderstwo w Orient Expressie". Zamknięta, odizolowana przestrzeń, ludzie, których nic nie łączy poza tym, że splot wydarzeń zmusił ich do zamieszkania w tym konkretnym miejscu. Wszyscy otwarci i chętnie opisujący zarówno relacje sąsiedzkie jak i to co zdarzyło się w tę sierpniową noc. No właśnie, za chętnie. Każdy mówi dużo ale równocześnie czuć, że równie dużo jest przemilczane. Pałac i jego mieszkańcy wydają się mieć drugie oblicze, które próbują maskować. Tylko, że maska zaczyna pękać a pod nią pojawia się fałsz, zakłamanie, zazdrość i nienawiść, która w końcu musi doprowadzić do zbrodni. Tylko kto tak naprawdę jest winny?

,,Pałac tajemnic" to powieść, którą da się przeczytać w jedno popołudnie. Zwarta forma, nawiązująca do klasyki gatunku, jest ogromną zaletą książki. Pozwala się skupić na tym co najważniejsze. Od razu czuje się fałsz w opowieściach bohaterów, można dostrzec, że czegoś tam brakuje. I właśnie to czego brakuje skupia uwagę i jest krokami, które będą prowadzić do ujawnienia dobrze skrywanych tajemnic. Tutaj nie ma miejsca na sztuczne przedłużanie czy pompowanie napięcia. Jest prosta forma, zamknięta społeczność i ktoś obcy mający za zadanie wybicie dziury w murze. Element po elemencie pojawiają się odpowiedzi, które zburzą spokój i odsłonią tajemnice pałacu. 


Za możliwość przeczytania dziękuję Wydawnictwu Nemezis!

czwartek, 1 października 2026

,,Twoja aż po grób" Ivy Fairbanks

Tytuł oryginału: Morbidly Yours

 Chyba najmniej oczywistym tłem dla komedii romantycznej jakiego mogłabym oczekiwać jest zakład pogrzebowy. Bo jak śmierć i żałoba w swojej najbardziej dramatycznej fazie w żaden sposób nie łączą mi się z zakochaniem i miłością. Jednak ,,Twoja aż po grób" udowadnia, że da się znaleźć punkt wspólny i jeszcze zrobić to w taki sposób, że zamiast kiczu czy ciar żenady, czytelnik poczuje ciepło.

Głównym celem Lark było nie tylko zaczęcie nowej pracy w Dublinie ale także odcięcie się od życia jakie zostawiła za sobą w Stanach. Tutaj chce zacząć na nowo. Tylko, że jej sąsiadem zostaje nieśmiały przedsiębiorca pogrzebowy, który musi w dosyć krótkim czasie znaleźć żonę aby móc kontynuować rodzinną tradycję. Ostatnim czego chce Lark jest związek. Jednak rodząca się przyjaźń z Callum nie pozwala jej zostawić go na pastwę losu i dziewczyna staje się jego wsparciem w ... randkowaniu.

,,Twoja aż po grób" to ciepła opowieść o dwojgu samotnych, zagubionych ludzi, którzy spotkali się w najmniej oczywistym miejscu. Tak, to przewidywalny romans ale za fasadą kolejnej komedii romantycznej jest też poruszająca opowieść o żałobie, podnoszeniu się po stracie i uczeniu się żyć dalej. Bohaterowie próbowali zbudować wokół siebie mur aby uchronić się przed ponownym zranieniem. Uważali, że wycofanie jest najlepszą strategią przed utratą pozornej kontroli nad swoim życiem oraz dzielnie udawali, że wcale nie boją się wyjść na przeciw temu co stawia przed nimi los. Jednak los, jak to los, zakpił sobie z nich i zafundował im uczucie jakiego się nie spodziewali i szansę, na jaką nie liczyli.