,,Młócka" Marek Szymaniak

 

Pewnie każdy kto choć trochę interesuje się rynkiem pracy zwrócił uwagę na niepokojące artykuły, które przewijają się co pewien czas. Kolejne zwolnienia, a w branży korporacyjnej zagrożenie, że sztuczna inteligencja zabierze pracę i pozbawi stanowisk tysiące. Niektóre z tych rzeczy już się dzieją. Automatyzacja i wykorzystywanie robotów, algorytmów czy modeli z wykorzystaniem sztucznej inteligencji stało się codziennością. Dodatkowo pandemia bardzo mocno zmieniła model zachowań. Powszechniejsza stała się praca zdalna czy zdalne monitorowanie wykonywanych obowiązków. Pojawiły się nowe zawody, nowe możliwości i nowe zagrożenia. Wydawać by się mogło, że największe zmiany zachodzą tylko w pracy biurowej. Nic bardziej mylnego. Praca zmienia się w każdym obszarze i czasem nawet nie zauważa się, że przyszłość już nadeszła.

Marek Szymaniak to autor mocnego reportażu ,,Urobieni" o patologiach polskiego rynku pracy. Tym razem sięga po kolejny temat, obok którego nie da się przejść obojętnie: zmian na rynku prace w związku z automatyzacją, większym wykorzystaniem narzędzi zdalnych czy robotów. To nie tylko opowieść o programikach śledzących co pracownik robi na służbowym komputerze i mierzących aktywność (co przeżyłam) ale pokazuje także że te rozwiązania pojawiają się w branżach odległych od korpo jak na przykład transport. Coraz więcej kierowców jest monitorowanych w trakcie jazdy, sprawdza się czy jadą z odpowiednią prędkością, są w tym miejscu gdzie powinni, wykorzystują przysługujące przerwy. W teorii brzmi nieźle ale jak wszystko taki nadzór ma też swoje ciemne strony i generuje stres, konflikty czy koszty. Ale najważniejsza: dehumanizuje. Gubi się decyzyjność, poczucie własnej wartości, człowiek staje się trybikiem podporządkowanym algorytmom i schematom.

Kierowcy to zaledwie jeden z bardziej jaskrawych przykładów przywołanych w reportażu. Jednak Szymaniak zagląda wszędzie. Mówi o dzieciach-influencerach, o robotach na budowie, o korporacjach. Pokazuje jak szybko mogą przebiegać zmiany i snuje przypuszczenia kto może być ich ofiarą. Porusza też temat teoretycznego skrócenia czasu pracy w tygodniu ale jak zawsze okazuje się, że przy tej koncepcji jest potężna gwiazdka bo taki system, z oczywistych względów, nie będzie dotyczył wszystkich.

,,Młócka" to reportaż ważny. Jest wstępem do rozmowy, do zastanowienia się. Pokazuje, że przyszłość już nadeszła chociaż jeszcze nie w pełni. Nadal możemy zatrzymać pewne procesy, albo przynajmniej zmienić ich charakter. Współpraca ludzi i robotów/algorytmów jest możliwa. Jednak trzeba pamiętać by nie zgubić wrażliwości. Czy uważam, że niektóre przykłady są przejaskrawione? Tak, ale to dobrze. Bo czasem trzeba pokazać problem jako większy niż jest rzeczywiście aby móc w porę interweniować.